سندرم تب دوره ای مربوط به موالونات كیناز(MAPS)

سندرم تب دوره ای مربوط به موالونات كیناز

سندرم تب دوره ای مربوط به موالونات كیناز (MAPS)، تب دوره ای موروثی است كه بیماران آن از حملات تكراری تب همراه با راش پوستی، تورم غدد لنفاوی گردن،‌استفراغ، درد شكمی و اسهال شكایت دارند. استثنائاً فرم شدید بیماری MAPS در زمان تولد ظاهر می شود كه بنام اسیداوری موالونیك نیز خوانده می شود. بیماران مبتلا به این فرم دچار حملات شدید تب و نیز اختلال رشد و ضایعات عصبی می باشند. در اینجا خفیفترین فرم MAPS كه بنام  Hyper IgD  و سندرم تب دوره ای (HIDS) شناخته شده است، شرح داده می شود. این نام از وجود مقادیر زیاد پروتئین IgD كه درخون بیشتر مبتلایان وجود دارد گرفته شده است.

 MAPS بیماری نادری است كه در تمام دنیا در حدود 200 مورد آن شرح داده شده است. بیشتر این بیماران كه اغلب در اروپای غربی بخصوص هلند و فرانسه دیده می شود به فرم خفیف بیماری مبتلا بوده اند.از طرف دیگر MAPS در بین كلیه نژادها شرح داده شده است. دخترها و پسرها به تساوی مبتلا می شوند. علایم آن غالبا در دوران كودكی اولیه و بیشتر اوقات در اولین سال زندگی شروع می شود.

 

علل
MAPS نوعی نقص متابولیسمی است كه از عامل ژنتیكی بوجود می آید. ژنهایی كه در MAPS دخالت دارند بنام MVK خوانده می شوند. هر ژن حاوی ساختارهایی برای یك پروتئین اختصاصی است. MVK حاوی ویژگی در مورد پروتئین موالونات كیناز است. موالونات كیناز یك آنزیم است، یعنی پروتئینی كه واكنش شیمیایی را در بدن تسهیل می كند. در این مورد واكنش اینست كه موالونات را به فسفوموالونات تبدیل نماید. این یك قدم اولیه برای تولید منبعی از ملكولهای مهم برای بدن ماست. یك نمونه شناخته شده این ملكولها كلسترول است. آنزیمهای واجد نقص ژنتیكی بر متابولیسم بدن ما تاثیر می گذارند و در نتیجه بیماری هایی مثل MAPS بنام نقص های متابولیسمی نامیده می شوند. شدت بیماری بستگی به درجه كمبود موالونات كیناز دارد. در فرم خفیف آن (سندرم افزایش IgD یا( HIDفعالیت آنزیم یك تا ده درصد میزان طبیعی است.  MAPS یك بیماری خود التهابی است. علیرغم بررسی های جاری هنوز نمی دانیم چگونه كمبود موالونات كیناز می تواند منجر به ایجاد التهاب یا تب گردد، اما این اتفاق وجود دارد. در مدت حملات، التهاب های ژنرالیزه وجود دارند یعنی بدن بنحوی رفتار می كند كه گویی در حال مبارزه با یك عفونت شدید است. این مسئله با تب، كاهش اشتها، ضعف و نیز بالا رفتن گلبولهای سفید،‌سرعت سدیمانتاسیون و CRP در خون تظاهر پیدا می كند. از آنجایی كه عفونتی وجود ندارد كه باعث التهاب شود MAPS بعنوان بیماری خودالتهابی شناخته می شود. این امر هنوز مشخص نیست كه چرا اختلال ژنتیكی دائمی می تواند منجر به بروز نوعی بیماری كه فقط در طول حملات تب خود را نشان می دهد، گردد. ممكنست حملات تب بصورت خودبخود و یا بدنبال تحریكهای عصبی، عفونتهای مختصر و متداولتر از هرچیز بعد از انجام واكسیناسیون در كودك اتفاق بیفتند.در خانمهای مبتلا به MAPS حملات ممكنست در زمان پریود ظاهر شود. حاملگی می تواند منجر به كاهش علایم گردد.


آیا این بیماری انتقال ارثی دارد؟
ژن MVK مثل بیشتر ژنهای انسان در دو نسخه در هر سلول بدن وجود دارد، كه یك نسخه آن از مادر و نسخه دیگر از پدر به ارث برده می شود. تب دوره ای فقط زمانی بوجود می آید كه ژن MVK در هر دو نسخه بصورت تغییر شكل یافته وجود داشته باشد.این نوع توارث بعنوان اتوزوم مغلوب شناخته می شود كه پدر و مادر هر كدام حامل یك ژن معیوب بصورت MVK GENE می باشند. از آنجا كه در این افراد نسخه طبیعی ژن نیز وجود دارد ظاهرا طبیعی به نظر می رسند. اما این جفت كه ناقلین سالم محسوب می شوند می توانند ژن معیوب را به كودكانشان منتقل نمایند. در هر كودكی كه از این جفت متولد می شود 50% احتمال ناقل سالم بودن و 25% احتمال مبتلا شدن به بیماری MAPS وجود دارد.به جز در مواردی كه چنین بیماری جفتی كه حامل ژن معیوب است داشته باشد، كودكان وی ناقلین سالم خواهند بود. وجود نسبت فامیلی احتمال وجود ژن معیوب را در هریك از دو فرد یك جفت افزایش می دهد.

 

علایم اصلی

 علایم اصلی این بیماری وجود حملات تب به مدت سه تا هفت روز كه هر دو تا دوازده هفته یكبار تكرار شود، می باشد. حملات بطور ناگهانی شروع می شوند و غالبا همراه با یك لرز تكان دهنده، سرما،‌رنگ پریدگی و حتی آبی شدن انگشتان دست و پا و لب و گاهی از اوقات تشنجهای تب دار هستند. سردرد، درد شكمی، از بین رفتن اشتها و ضعف شایعند. در بیشتراین بیماران تهوع، استفراغ و یا اسهال وجود دارد. با اینكه هریك از علایم راش پوستی، زخمهای دردناك در دهان و مفاصل دیده می شوند، اما چشمگیرترین علامت، تورم غدد لنفاوی در گردن یا سایر قسمتهای بدن است.

 

 

تشخیص

بیماری از روی زمینه بالینی حدس زده می شود. گرچه سندرم بنام Hyper IgDشناخته میشود ولی گاهی از اوقات این بیماران IgD طبیعی دارند. تشخیص این بیماری براساس تجزیه اختصاصی ادرارجمع آوری شده در مدت حمله تب با انجام كروماتوگرافی گذاشته می شود. در صورتی كه بیماری وجود داشته باشد، سطح موالونیك اسید در كروماتوگرافی افزایش نشان میدهد كه لزوم انجام تست اختصاصی تری بر روی سلولهای خونی را جهت اندازه گیری فعالیت موالونات كیناز ایجاب می كند. انجام بررسیهای ژنتیكی جنبه تحقیقاتی دارد.

 

 

درمان
داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی در بعضی از بیماران مفید بوده است. تاثیر مهاركننده های TNF و داروهای پایین آورنده كلسترول مثل سیمواستاتین تحت بررسی است


برچسب‌ها: سندرمها

[ چهارشنبه 11 اردیبهشت1392 ] [ 5:53 بعد از ظهر ] [ آزاده شیرعلیزاده ]

[ ]